Gamealot Top 42 #24: Dune: War for Arrakis
We zijn nog maar net de Top 25 binnengestapt en we keren alweer terug naar Arrakis.
Dat gebeurde eerder al met Dune: Imperium, onze nummer 29.
Maar Dune: War for Arrakis doet iets compleet anders.
Is dit coöperatief?
Hell no.
Dit is één tegen één in zijn puurste vorm.
Harkonnen tegenover Atreides.
Brute militaire overmacht tegenover guerrillaoorlog.
Spiceproductie tegenover sabotage.
Controle tegenover prophecy.
En aan het einde van de rit gaat er maar één partij met de hoofdprijs naar huis.
In dit geval is die hoofdprijs toevallig de belangrijkste planeet van het universum.
Op nummer 24 van mijn persoonlijke Gamealot Top 42:
Twee facties die bijna verschillende spellen spelen
Dit is voor mij de grote kracht van War for Arrakis.
Asymmetrie betekent hier niet:
“Mijn soldaten krijgen +1 en die van jou mogen één vakje verder bewegen.”
Nee.
House Harkonnen en House Atreides spelen fundamenteel anders.
Ze beginnen vanuit een totaal andere positie.
Ze beschikken over andere middelen.
Ze gebruiken andere units.
Ze hebben andere prioriteiten.
En uiteindelijk winnen ze zelfs op een andere manier.
Dat is asymmetrie zoals ik ze graag heb.
Harkonnen: brute macht en Spice
De Harkonnens beginnen als bezetter.
Zij controleren de belangrijkste bevolkte gebieden van Arrakis en beschikken over de militaire macht om die controle met geweld te behouden.
En geweld hebben ze.
Veel.
Je krijgt onder andere:
- Harkonnen Legions;
- Sardaukar;
- Harvesters;
- Carryalls;
- Ornithopters;
- brute militaire Leaders;
- en een strategie die veel sterker steunt op territoriale controle en directe vuurkracht.
De opdracht klinkt relatief eenvoudig.
Hou Arrakis onder controle.
Bescherm je Spiceproductie.
Vind de Fremen.
Vernietig hun Sietches.
En zorg ervoor dat de Spice blijft vloeien.
Dat laatste is belangrijk.
Want zonder Spice begint zelfs House Harkonnen problemen te krijgen.
Atreides: sla toe waar het pijn doet
Aan de andere kant heb je Paul Atreides en de Fremen.
En daar speel je een totaal ander spel.
Je hebt niet de militaire massa van Harkonnen.
Dus moet je slimmer zijn.
Mobieler.
Minder voorspelbaar.
Je gebruikt de woestijn.
Je gebruikt verborgen Sietches.
Je gebruikt Fremen.
Je gebruikt guerrilla-aanvallen.
En natuurlijk gebruik je één van de grootste voordelen die Arrakis je kan geven:
Sandworms.
Waar Harkonnen probeert de planeet in een wurggreep te houden, probeert Atreides die greep telkens opnieuw los te wrikken.
De Spice moet vloeien
Het mooie is dat de Spice hier niet gewoon een resource is waarmee je een ability betaalt.
Voor Harkonnen is Spiceproductie rechtstreeks verbonden met zijn positie binnen het Imperium.
Harvesters moeten de woestijn in.
Spice moet verzameld worden.
En die operatie moet beschermd worden.
Alleen loopt er in diezelfde woestijn toevallig een bijzonder gemotiveerde groep Fremen rond die daar anders over denkt.
En gigantische zandwormen.
Dat helpt ook niet.
Een Harvester is een bijzonder aantrekkelijk doelwit
Voor de Atreides-speler is Harkonnen simpelweg verslaan in een frontale oorlog meestal geen goed idee.
Dus zoek je andere manieren om pijn te doen.
Harvesters aanvallen.
Supply lines verstoren.
Op onverwachte plaatsen toeslaan.
Verdwijnen voordat de tegenaanval komt.
Harkonnen dwingen middelen te spenderen aan bescherming in plaats van offensieve operaties.
Het voelt precies zoals het hoort.
En dan zijn er de Sietches
Voor Harkonnen vormen de Fremen Sietches een fundamenteel probleem.
Dat zijn niet alleen leuke thematische locaties.
Ze houden de Atreides/Fremen-opstand in leven.
Dus moeten ze gevonden en vernietigd worden.
De Fremen daarentegen willen precies het tegenovergestelde.
Overleven.
Verborgen blijven.
De woestijn gebruiken.
En van daaruit steeds opnieuw toeslaan.
Dat creëert een geweldig kat-en-muisspel.
Harkonnen heeft de grotere hamer.
Atreides probeert ervoor te zorgen dat hij nooit lang genoeg op dezelfde plaats blijft staan om ermee geraakt te worden.
Zelfs de win conditions zijn anders
Dit is misschien het mooiste bewijs van hoe asymmetrisch War for Arrakis werkelijk is.
Harkonnen en Atreides proberen niet allebei simpelweg tien Victory Points te verzamelen via exact dezelfde acties.
Harkonnen wil Supremacy
De Harkonnen-speler probeert 10 Supremacy Points te behalen.
Spiceproductie, controle en het vernietigen van de Fremen-weerstand spelen daarin een centrale rol.
Het voelt als een militaire bezetter die probeert zijn greep op Arrakis definitief te maken.
Atreides volgt Prescience
Atreides heeft een totaal andere route.
Aan het begin van het spel krijgt die speler een geheime Objective die drempels bepaalt voor verschillende soorten Prescience Points.
Door missions te voltooien, de Fremen op te bouwen en Paul steeds dichter richting zijn bestemming te brengen, probeer je die voorwaarden te vervullen.
Met andere woorden:
Harkonnen probeert de planeet te onderwerpen.
Atreides probeert geschiedenis te schrijven.
Dat verschil vind ik fantastisch.
Paul Muad’Dib moet zijn bestemming waarmaken
En uiteraard zit daar de hele Dune-lore achter.
Paul is niet zomaar een militaire commander.
Zijn positie verandert.
Zijn relatie met de Fremen groeit.
De prophecy krijgt steeds meer gewicht.
En terwijl Harkonnen denkt dat het een oorlog om Spice aan het voeren is, ontstaat in de woestijn iets veel gevaarlijkers.
Muad’Dib.
Je voelt tijdens het spel dat Atreides niet noodzakelijk moet winnen door Harkonnen unit voor unit van het bord te verwijderen.
Je bouwt naar iets.
Een beweging.
Een prophecy.
Een uitkomst die Harkonnen uiteindelijk niet meer kan tegenhouden.
En dat voelt heel erg Dune.
Eén tegen één. Zo speel ik hem.
CMON geeft officieel 1 tot 4 spelers aan.
Solo kan zelfs via de Mahdi Solo Mode, waarbij je Atreides speelt en het systeem Harkonnen bestuurt.
En bij drie of vier spelers kunnen beide kampen verdeeld worden.
Bij vier spelers krijg je bijvoorbeeld:
- één speler voor House Harkonnen;
- één voor de Corrino Ally;
- één voor House Atreides;
- één voor de Fremen.
Dat werkt.
Ik raad het alleen persoonlijk niet aan.
Dit is voor mij puur 1v1
Zet twee spelers tegenover elkaar.
Eén krijgt Harkonnen.
Eén krijgt Atreides.
En speel het uit.
Dan voelt iedere beslissing persoonlijk.
Dat Harvester dat jij net vernietigde?
Dat was mijn Harvester.
Die Sietch die ik eindelijk ontdekt heb?
Dat was jouw Sietch.
Die aanval waarmee jij dacht mijn Legion te vernietigen?
Ik had een ander plan.
Dat is precies de spanning die ik van een uitstekend 1v1-strategiespel wil.
Geen vriendschap nodig
Veel spellen in mijn Top 42 draaien rond:
“Hoe lossen wij dit samen op?”
War for Arrakis draait meer rond:
“Hoe zorg ik ervoor dat jij over twee rondes beseft dat je drie beurten geleden een verschrikkelijke fout hebt gemaakt?”
Ook gezond.
Variatie is belangrijk.
CMON doet wat CMON hoort te doen
En dan is er uiteraard de productie.
Dit is CMON.
Dus ja.
Miniaturen.
Veel miniaturen.
Gedetailleerde units.
Leaders.
Troepen.
Vehicles.
Sandworms.
Het bord wordt tijdens de oorlog steeds voller en ziet er ook daadwerkelijk uit alsof er een strijd om een planeet bezig is.
CMON geeft zelf ongeveer 120 minuten speeltijd aan, al zou ik persoonlijk voldoende ruimte rond die indicatie laten wanneer twee spelers het systeem goed willen uitdenken.
Dit spel mag groot ogen
Bij Dune: Imperium vind ik houten cubes helemaal verdedigbaar.
Dat spel is een worker-placement/deckbuilder.
War for Arrakis is een oorlog.
Als een gigantische Sandworm een Harkonnen Legion aanvalt, wil ik daar geen beige houten blokje zien liggen.
Ik wil een Sandworm.
Dank u.
Desert War: nog meer oorlog in de woestijn
En ondertussen kunnen we het conflict verder uitbreiden.
Dune: War for Arrakis – Desert War voegt voor beide facties nieuwe units en tactische mogelijkheden toe.
Onder andere:
- Fremen Sandriders;
- Fremen Rocket Launchers;
- Harkonnen Suspensor Troopers;
- Escort Ornithopters;
- nieuwe Desert War Actions;
- nieuwe tokens;
- en nieuwe manieren om het terrein en de militaire situatie te beïnvloeden.
De Sandriders kunnen uiteraard Sandworms inzetten en berijden, terwijl Rocket Launchers onder andere Harvesters en Ornithopters onder vuur kunnen nemen.
De Harkonnens antwoorden met mobiele en agressieve nieuwe mogelijkheden van hun kant.
Kort samengevat:
meer opties om elkaar het leven zuur te maken.
Uitstekend.
The Spacing Guild: de oorlog wordt groter dan Arrakis
Dan is er The Spacing Guild.
En deze vind ik conceptueel heel interessant omdat de uitbreiding de oorlog letterlijk boven de planeet tilt.
Je krijgt een nieuw Space Board en betrekt drie grote machten van het Imperium sterker bij de strijd:
- The Spacing Guild;
- CHOAM;
- The Landsraad.
Via een Guild Heighliner kun je extra versterkingen naar Arrakis brengen.
Space Frigates.
Major Troops van de Houses.
Nieuwe middelen die het machtsevenwicht plots behoorlijk kunnen veranderen.
Nog meer asymmetrie
Ook hier krijgen Atreides en Harkonnen niet simpelweg dezelfde nieuwe speelgoedjes.
Beide kampen beïnvloeden de nieuwe machten op hun eigen manier.
Dat betekent opnieuw:
meer strategie zonder de fundamentele asymmetrie plat te slaan.
En dat is precies hoe ik een uitbreiding graag zie.
Niet:
“Hier heeft iedereen drie extra soldaten.”
Maar:
“Hier zijn nieuwe systemen. Zoek zelf uit hoe jouw factie ze het best misbruikt.”
Welke uitbreiding eerst?
Mijn persoonlijke inschatting?
Wil je vooral méér van de grondoorlog?
Desert War.
Nieuwe units.
Nieuwe tactische mogelijkheden.
Meer interactie met de woestijn zelf.
Wil je het strategische speelveld groter maken?
The Spacing Guild.
Meer invloed.
Meer externe machten.
Reinforcements vanuit de ruimte.
Een extra laag bovenop de oorlog die al bezig is.
En uiteraard kun je uiteindelijk beide gebruiken.
Want we zijn bordspelers.
Zelfbeheersing was nooit echt het plan.
Dune: Imperium of War for Arrakis?
We hebben Dune: Imperium al ontmoet op nummer 29.
En beide spellen delen eigenlijk alleen hun wereld.
Mechanisch zijn ze totaal verschillend.
Dune: Imperium
Denk:
- deckbuilding;
- worker placement;
- influence;
- resources;
- beperkte militaire conflicts;
- meerdere spelers;
- politieke positionering.
Dune: War for Arrakis
Denk:
- area control;
- armies;
- asymmetrische warfare;
- hidden information;
- guerrilla tactics;
- Sandworms;
- twee kampen die elkaar rechtstreeks proberen te breken.
Welke is beter?
Voor mij dus War for Arrakis.
Vijf plaatsen beter, om precies te zijn.
Wetenschappelijk bewezen.
Door mijn eigen lijst.
En Uprising?
Dan is er uiteraard nog Dune: Imperium – Uprising.
Uprising bouwt verder op de Imperium-formule met onder andere Spies, Contracts en Sandworms en is volledig standalone.
Als je vooral houdt van het deckbuilding/worker-placementgedeelte van Dune, zou ik zowel Imperium als Uprising bekijken.
Wil je daarentegen daadwerkelijk oorlog voeren om Arrakis?
Dan zitten we hier.
En de klassieke stijl: Conquest and Diplomacy
Voor wie nog dichter bij de oude Dune-traditie wil blijven, hebben we ook Dune: A Game of Conquest and Diplomacy.
Dat is een gestroomlijndere moderne variant geïnspireerd op het klassieke Dune-bordspel en brengt vier facties tegenover elkaar in ongeveer 60 tot 90 minuten.
Veel directer.
Veel minder miniaturen.
Meer old-school Dune.
En voor wie die klassieke Gale Force Nine-roots waardeert absoluut het bekijken waard.
Welke Dune past bij jou?
Dat is ondertussen eigenlijk een leuke luxe geworden.
Wil je:
deckbuilding en worker placement?
Dune: Imperium of Uprising.
een grote asymmetrische oorlog tussen Atreides en Harkonnen?
War for Arrakis.
een compactere versie van de klassieke Dune-confrontatie?
A Game of Conquest and Diplomacy.
En dat is nog maar een deel van wat ondertussen bestaat.
Dune heeft de voorbije jaren bepaald geen gebrek aan bordspellen gehad.
Gelukkig zijn enkele daarvan ook daadwerkelijk heel goed.
Voor wie is War for Arrakis?
Ik zou deze vooral aanraden wanneer je houdt van:
- zware 1v1-strategie;
- asymmetrische facties;
- area control;
- miniatures;
- militaire planning;
- verschillende win conditions;
- directe confrontatie;
- veel interactie;
- en uiteraard Dune.
Zoek je een multiplayer euro waarin iedereen rustig zijn eigen engine bouwt?
Nee.
Zoek je een co-op waarin iedereen na afloop samen gewonnen heeft?
Nog minder.
Zoek je één tegenstander aan de andere kant van de tafel waarvan je na drie uur absoluut wilt bewijzen dat zijn strategie verkeerd was?
Nu beginnen we ergens te komen.
Gamealot’s verdict
Waarom staat Dune: War for Arrakis op nummer 24 van mijn persoonlijke Gamealot Top 42?
CMON.
Miniaturen.
Asymmetrie.
En Dune.
Soms hoeft het ingewikkelder niet te zijn.
Maar mechanisch verdient het die plaats ook.
De twee kanten spelen fundamenteel anders.
Harkonnen heeft brute macht.
Atreides heeft de woestijn.
Harkonnen moet Spice produceren en zijn greep op de planeet behouden.
Atreides moet die machine saboteren, de Fremen laten groeien en Paul richting zijn bestemming brengen.
De ene probeert een opstand neer te slaan.
De andere probeert een prophecy werkelijkheid te maken.
En ergens tussen die twee staat Arrakis.
Vol Spice.
Vol zand.
Vol Sandworms.
En absoluut niet groot genoeg voor jullie allebei.
Nummer 24: Dune: War for Arrakis.
The Spice must flow.
Maar niet voor jou.
Roll Dice. Ride Worms. Game A Lot.