Gamealot Top 42 #37: Oath: Chronicles of Empire and Exile
Sommige spellen vertellen je een verhaal.
Andere laten je het verhaal zelf schrijven.
En dan heb je Oath: Chronicles of Empire and Exile, waarin iedere partij niet alleen een verhaal oplevert, maar ook mee bepaalt hoe de volgende partij eruitziet.
Op nummer 37 van mijn persoonlijke Gamealot Top 42:
Oath: Chronicles of Empire and Exile van Leder Games.
Dezelfde uitgever die ons ook Root schonk.
En als je Root kent, weet je ongeveer wat dat betekent.
Verwacht geen braaf, conventioneel bordspel.
Verwacht asymmetrie. Politiek. Rare allianties. Prachtige illustraties. Schattige houten meeples die ondertussen bezig zijn een rijk ten val te brengen.
En vooral: verwacht dat geen twee groepen exact hetzelfde Oath zullen beleven.
Van de makers van Root
Laat ons beginnen met het voor de hand liggende.
Ik hou van Root.
Heel erg zelfs.
Zo erg dat Root later nog behoorlijk wat hoger in deze Top 42 terugkomt.
Oath komt uit dezelfde stal en je voelt dat.
Niet omdat het Root 2.0 probeert te zijn, want dat is het absoluut niet. Wel omdat Leder Games opnieuw durft te experimenteren met asymmetrische spelersrollen, politieke verhoudingen en systemen die ervoor zorgen dat spelers zélf een groot deel van het verhaal creëren.
Ook visueel is de verwantschap moeilijk te missen.
Kyle Ferrins tekenstijl en die fantastische wooden meeples geven Oath opnieuw dat vreemde contrast waar Leder Games zo goed in is.
Alles ziet er charmant en bijna schattig uit.
Ondertussen zijn de spelers elkaar politiek aan het wurgen.
Heerlijk.
Eén tot zes spelers is al een argument op zich
Oath ondersteunt één tot zes spelers.
Dat verdient wat mij betreft onmiddellijk aandacht.
Ik blijf het jammer vinden dat zoveel moderne bordspellen bij vier spelers stoppen. Voor veel spelgroepen is vijf helemaal geen uitzonderlijk aantal.
En zes al evenmin.
Met Oath kun je dus:
- solo spelen;
- met een kleinere groep een heel politiek steekspel opbouwen;
- met vijf of zes spelers een heerlijk chaotisch rijk creëren;
- met verschillende spelersgroepen verdergaan in dezelfde wereld;
- en zelfs tussendoor alleen verder spelen zonder dat je vaste groep noodzakelijk aanwezig moet zijn.
Dat laatste is bij Oath extra interessant.
Want iedere sessie laat sporen na.
Een campaignsysteem zonder campaign book
Dit is voor mij waar Oath echt bijzonder wordt.
Oath is ergens een campagnespel.
Alleen krijg je geen campagneboek van 200 pagina’s.
Geen vaste hoofdstukken.
Geen scenario 1, gevolgd door scenario 2, gevolgd door scenario 3.
Geen vooraf geschreven verhaal waarvan je probeert te ontdekken welke richting de auteur voor je heeft voorzien.
Jullie schrijven de geschiedenis
De uitkomst van een partij beïnvloedt hoe de wereld er tijdens de volgende partij uitziet.
Wie heeft gewonnen?
Wie heeft de macht gegrepen?
Welke kaarten en locaties blijven belangrijk?
Wat voor rijk hebben jullie achtergelaten?
Zelfs de omstandigheden waaronder toekomstige spelers kunnen winnen, kunnen veranderen.
Daardoor krijg je iets wat voor mij veel organischer aanvoelt dan een traditionele campagne.
Er is geen schrijver die zegt:
“Dit gebeurt nu.”
Het gebeurt omdat jullie het vorige keer veroorzaakt hebben.
En dat vind ik fantastisch.
Legacy zonder het kapotmaken
Oath wordt daarom geregeld naast legacygames gelegd.
Ik begrijp waarom.
De wereld onthoudt wat er gebeurd is.
Vorige sessies beïnvloeden toekomstige sessies.
Je bouwt samen een geschiedenis op.
Maar er is één nogal belangrijk verschil.
Je hoeft niets kapot te maken.
Geen kaarten verscheuren.
Geen stickers die voor eeuwig op je speelbord blijven zitten.
Geen doos die na één campagne eigenlijk uitgespeeld of onbruikbaar wordt.
Geen existentiële crisis omdat iemand net de verkeerde sticker drie millimeter scheef heeft geplakt.
De geschiedenis blijft, de componenten ook
Oath gebruikt persistentie zonder permanente vernietiging.
Je kunt de wereld zelfs resetten wanneer je dat wilt.
Dat maakt het voor mij een bijzonder slimme middenweg.
Je krijgt:
de gevolgen en continuïteit van legacy, zonder het wegwerpaspect van legacy.
En als iemand die bordspellen graag bewaart, opnieuw speelt en jaren later nog eens uit de kast haalt, kan ik dat bijzonder waarderen.
Chancellor, Exiles en Citizens
Aan het begin van een kroniek staat één speler doorgaans aan de macht.
De Chancellor.
De andere spelers zijn Exiles.
Dat klinkt in eerste instantie bijna als een klassieke one-versus-many-opzet.
De Chancellor heeft zijn rijk.
De Exiles willen daar iets aan veranderen.
Maar Oath zou Oath niet zijn als het zo eenvoudig bleef.
De politieke situatie kan veranderen
Een Exile kan Citizen worden.
Een Citizen kan baat hebben bij het voortbestaan van het rijk, maar heeft daarom nog niet noodzakelijk exact dezelfde belangen als de Chancellor.
Allianties ontstaan.
Allianties verdwijnen.
Iemand die je twintig minuten geleden absoluut nodig had, blijkt plots gevaarlijk dicht bij zijn eigen overwinning te staan.
En dan verandert de diplomatie opvallend snel.
Oath draait daardoor niet alleen om wat je zelf doet.
Je moet voortdurend kijken naar:
- wie momenteel macht heeft;
- wie daarvan profiteert;
- welke overwinningsroute iemand nastreeft;
- welke tijdelijke samenwerking jou helpt;
- en op welk moment die samenwerking beter weer stopt.
Dat is geen achtergrondmechanisme.
Dat is een groot deel van het spel.
Asymmetrie zonder vaste hokjes
Wat ik ook sterk vind, is dat Oath zijn asymmetrie anders benadert dan bijvoorbeeld Root.
In Root krijg je een factie die fundamenteel anders speelt dan alle andere facties.
Oath is vloeibaarder.
Je positie in de wereld, je politieke status, de kaarten die je verzamelt, de sites die belangrijk worden en de geschiedenis van jullie specifieke spelkopie bepalen steeds sterker wie je bent en welke mogelijkheden je hebt.
Daardoor ontstaat een wereld die na verschillende sessies daadwerkelijk van jullie wordt.
Mijn Oath hoeft na tien partijen niet hetzelfde verhaal te vertellen als jouw Oath.
Dat is precies de bedoeling.
Geen scripted campaign nodig
En misschien is dat wel het element dat mij het meest aanspreekt.
Oath heeft geen enorme hoeveelheid voorgeschreven verhaaltekst nodig om narratief te worden.
Er is geen app die na iedere beurt vertelt wat je moet voelen.
Geen storybook dat uitlegt dat twee facties elkaar nu niet meer vertrouwen.
Dat merk je vanzelf wel wanneer iemand je rijk omverwerpt.
Het verhaal komt voort uit:
- macht;
- conflict;
- onderhandeling;
- verraad;
- onverwachte bondgenootschappen;
- en de gevolgen die jullie daarvan meenemen naar de volgende partij.
Dat is emergent storytelling.
En wanneer het goed werkt, zijn de verhalen die rond de tafel ontstaan veel memorabeler dan iets wat je simpelweg van een kaart hebt voorgelezen.
Voor wie is Oath: Chronicles of Empire and Exile?
Hier wil ik wel een belangrijke nuance maken.
Oath is geen spel dat ik blind aan iedereen zou aanraden.
Het is ambitieus.
Het vraagt dat spelers zich in het systeem willen vastbijten.
En de politieke interactie is geen optioneel sausje dat je kunt negeren.
Ben je iemand die vooral rustig je eigen engine wil bouwen zonder dat andere spelers zich ermee bemoeien?
Dan zijn er waarschijnlijk betere keuzes.
Hou je daarentegen van asymmetrie, onderhandelingen, wisselende machtsverhoudingen en spellen waarvan de spelers zelf het verhaal creëren?
Dan wordt Oath bijzonder interessant.
Ook groepen die geregeld samen spelen, maar niet noodzakelijk iedere keer exact dezelfde mensen rond de tafel krijgen, kunnen hier iets heel bijzonders uit halen.
Gamealot’s verdict
Waarom staat Oath: Chronicles of Empire and Exile op nummer 37 van mijn persoonlijke Gamealot Top 42?
Omdat het iets probeert wat bijzonder weinig andere spellen doen.
Het geeft mij een campagne zonder campaign book.
Legacy zonder kaarten te verscheuren.
Een levende wereld zonder app.
Een geschiedenis zonder vooraf geschreven verhaal.
En dat alles voor één tot zes spelers, verpakt in de fantastische grafische stijl die we ondertussen met Leder Games associëren.
Is het altijd voorspelbaar?
Absoluut niet.
Is het altijd eerlijk?
Dat hangt waarschijnlijk af van aan wie rond de tafel je het vraagt.
Kan een rijk dat vorige week onaantastbaar leek tijdens de volgende partij volledig instorten?
Hopelijk.
Dat is nu net het leuke.
Nummer 37: Oath: Chronicles of Empire and Exile.
Je speelt geen campagne.
Je bouwt een geschiedenis.
En volgende keer moet iedereen leven met wat jullie vandaag hebben aangericht.
Roll Dice. Tell Stories. Game A Lot.